tối đen
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ:
- Hoàn toàn không có ánh sáng, rất tối đến mức không nhìn thấy gì: Mô tả trạng thái thiếu ánh sáng hoàn toàn, thường gây cảm giác về một không gian dày đặc bóng tối.
- (Nghĩa bóng) Ảm đạm, u tối, không có hy vọng: Dùng để ví von cho một tình cảnh, tương lai hoặc tâm trạng rất bi quan, không có lối thoát.
Ví dụ sử dụng
Tính từ (nghĩa đen):
- Trời tối đen như mực, chúng tôi phải dùng đèn pin để đi.
- Căn phòng không có cửa sổ, tối đen om, khiến ai cũng sợ hãi.
Tính từ (nghĩa bóng):
- Tương lai lúc ấy dường như tối đen trước mắt anh ta.
- Cô ấy chìm trong nỗi buồn tối đen sau tin dữ.
Các cách sử dụng nâng cao
"tối đen như mực": Thành ngữ so sánh nhấn mạnh mức độ tối hoàn toàn, giống như màu mực đen.
- Ngoài đường, trời tối đen như mực sau khi mất điện.
"tối đen tâm trí": Diễn tả trạng thái tinh thần rối bời, mất phương hướng, không suy nghĩ sáng suốt được.
- Những lời buộc tội khiến đầu óc anh tối đen, không biết phải biện minh thế nào.
Biến thể và từ gần giống
Tối mịt (tính từ): Cùng nghĩa với "tối đen", chỉ sự tối tăm dày đặc.
- Trong rừng sâu, trời tối mịt từ rất sớm.
Tối om (tính từ): Nhấn mạnh sự tối đến mức tối om, thường dùng trong văn nói.
- Nhà kho tối om, chẳng thấy gì cả.
Tối thui (tính từ, thông tục): Cách nói nhấn mạnh, sinh động về bóng tối dày đặc.
- Đường làng không đèn, tối thui như bưng.
Từ đồng nghĩa
- Tối tăm: Chỉ sự thiếu ánh sáng; cũng có thể dùng với nghĩa bóng chỉ sự u ám, mù mịt.
- Âm u: Mô tả trời tối và thường có mây, ảm đạm; cũng chỉ sự ảm đạm trong tâm trạng hoặc hoàn cảnh.
- Mờ mịt: Nhấn mạnh sự không rõ ràng, tối tăm (thường dùng cho nghĩa bóng về tương lai, viễn cảnh).
Từ trái nghĩa
- Sáng trưng: Rất sáng, sáng rực lên.
- Sáng choang: Sáng tỏ, rõ ràng.
- Quang đãng: Sáng sủa, thoáng đãng (về không gian).
Thành ngữ và cụm từ cố định liên quan
Tối như hũ nút: Thành ngữ ví bóng tối dày đặc như cái hũ bị nút kín, không có ánh sáng.
- Hầm để đồ cũ tối như hũ nút.
Đen như mực: Thành ngữ thường dùng kết hợp với "tối đen" để so sánh, nhấn mạnh sự tối tăm tuyệt đối.
- Bầu trời đêm mất điện đen như mực.
- Cg. Tối mịt, tối om. Hoàn toàn không có ánh sáng: Trời tối đen.