Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Hoàn toàn không có ánh sáng, rất tối đến mức không nhìn thấy gì: Mô tả trạng thái thiếu ánh sáng hoàn toàn, thường gây cảm giác về một không gian dày đặc bóng tối.
   • (Nghĩa bóng) Ảm đạm, u tối, không có hy vọng: Dùng để ví von cho một tình cảnh, tương lai hoặc tâm trạng rất bi quan, không có lối thoát.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (nghĩa đen):

  • Trời tối đen như mực, chúng tôi phải dùng đèn pin để đi.
  • Căn phòng không có cửa sổ, tối đen om, khiến ai cũng sợ hãi.

• Tính từ (nghĩa bóng):

  • Tương lai lúc ấy dường như tối đen trước mắt anh ta.
  • Cô ấy chìm trong nỗi buồn tối đen sau tin dữ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "tối đen như mực": Thành ngữ so sánh nhấn mạnh mức độ tối hoàn toàn, giống như màu mực đen.

  • Ngoài đường, trời tối đen như mực sau khi mất điện.

• "tối đen tâm trí": Diễn tả trạng thái tinh thần rối bời, mất phương hướng, không suy nghĩ sáng suốt được.

  • Những lời buộc tội khiến đầu óc anh tối đen, không biết phải biện minh thế nào.

Biến thể và từ gần giống

• Tối mịt (tính từ): Cùng nghĩa với "tối đen", chỉ sự tối tăm dày đặc.

  • Trong rừng sâu, trời tối mịt từ rất sớm.

• Tối om (tính từ): Nhấn mạnh sự tối đến mức tối om, thường dùng trong văn nói.

  • Nhà kho tối om, chẳng thấy gì cả.

• Tối thui (tính từ, thông tục): Cách nói nhấn mạnh, sinh động về bóng tối dày đặc.

  • Đường làng không đèn, tối thui như bưng.

Từ đồng nghĩa

• Tối tăm: Chỉ sự thiếu ánh sáng; cũng có thể dùng với nghĩa bóng chỉ sự u ám, mù mịt.
• Âm u: Mô tả trời tối và thường có mây, ảm đạm; cũng chỉ sự ảm đạm trong tâm trạng hoặc hoàn cảnh.
• Mờ mịt: Nhấn mạnh sự không rõ ràng, tối tăm (thường dùng cho nghĩa bóng về tương lai, viễn cảnh).

Từ trái nghĩa

• Sáng trưng: Rất sáng, sáng rực lên.
• Sáng choang: Sáng tỏ, rõ ràng.
• Quang đãng: Sáng sủa, thoáng đãng (về không gian).

Thành ngữ và cụm từ cố định liên quan

• Tối như hũ nút: Thành ngữ ví bóng tối dày đặc như cái hũ bị nút kín, không có ánh sáng.

  • Hầm để đồ cũ tối như hũ nút.

• Đen như mực: Thành ngữ thường dùng kết hợp với "tối đen" để so sánh, nhấn mạnh sự tối tăm tuyệt đối.

  • Bầu trời đêm mất điện đen như mực.

1. Cg. Tối mịt, tối om. Hoàn toàn không có ánh sáng: Trời tối đen.